ინდოეთს უკვე აქვს საპროექტო ტალანტი; ახლა მას სჭირდება ამ ტალანტის ინდურ მფლობელობაში არსებულ კომპანიებად გარდაქმნა და მომწოდებელთა იმ ბაზის შექმნა, რაც მის საწარმოებს აკლია. 

SEMICON India-ს მეხუთე ღონისძიება 19 სექტემბერს ნიუ-დელიში დასრულდა, სადაც მასშტაბურად იყო წარმოდგენილი 600-ზე მეტი ექსპონენტი და 300 საერთაშორისო კომპანია 52 ქვეყნიდან. თემით „სილიციუმიდან სისტემებამდე: ეკოსისტემის მშენებლობა“, გამოფენა-კონფერენცია ორ მიზანს ემსახურებოდა. ინდუსტრიისთვის მან წარმოაჩინა ინდოეთის ადგილობრივი ტექნოლოგიების გაფართოება, დაწყებული მაღალმწარმოებლური გამოთვლებითა და ადგილობრივი პროცესორების დიზაინით, დამთავრებული ჩიპზე ინტეგრირებული სისტემების (system-on-chip) დაპროექტების ავტომატიზაციის ინსტრუმენტებით. პოლიტიკის მიმართულებით კი პლატფორმამ ხაზი გაუსვა ინდოეთის ნახევარგამტარული ეკოსისტემის ევოლუციას, აქცენტი გააკეთა მის მზარდ შესაძლებლობებსა და როლზე ნახევარგამტარების გლობალურ ლანდშაფტში.

Semicon 2.0, ინდოეთის ნახევარგამტარული მისიის (ISM) მეორე ფაზა, 2026 წლის ივლისში დამტკიცდა, დაახლოებით $13 მილიარდის ოდენობის გამოცხადებული ბიუჯეტით. მისია ინდოეთს წარმოაჩენს, როგორც სანდო და საიმედო პარტნიორს ნახევარგამტარების გლობალურ ღირებულებათა ჯაჭვში. ინდოეთის ელექტრონიკისა და ინფორმაციული ტექნოლოგიების მინისტრმა, აშვინი ვაიშნავმა, ახალი ფაზა აღწერა, როგორც გადასვლა „განზრახვის დემონსტრირებიდან პროექტების მასშტაბურ განხორციელებაზე“. გლობალური დაინტერესებული მხარეების მზარდი ჩართულობით, ინდოეთი საკუთარ ამბიციებს სარწმუნო რეალობად აქცევს. ინდოეთი, ნახევარგამტარების ეკოსისტემის ძველი დამპროექტებელი, ახალი მწარმოებელი ხდება. ISM 2.0-ის პროგრესი ორი ძირითადი ძლიერი მხარით უნდა შეფასდეს: ინდოეთის ტალანტების მიერ შექმნილი ინტელექტუალური საკუთრებითა და იმ რესურსებით, რომლებსაც მისი ქარხნები მოიხმარენ.

ინდოეთის ნახევარგამტარების განვითარების გზა არ არის განვითარებადი ქვეყნის ტიპური ისტორია „სიღარიბიდან სიმდიდრემდე“. ინდოეთი თავიდანვე ამ ინდუსტრიის ძლიერი და სერიოზული მოთამაშე იყო. ჯერ კიდევ 1980-იან წლებში ქვეყანას ნახევარგამტარების სფეროში მნიშვნელოვანი წინსვლა ჰქონდა და სხვაობა ინდოეთსა და მსოფლიოში ხელმისაწვდომ ნახევარგამტარების წარმოების უახლეს ტექნოლოგიებს შორის ძალიან მცირე იყო. სამწუხაროდ, ინდოეთის ჩიპების ინდუსტრიამ განვითარების იმპულსი დაკარგა 1989 წელს მოჰალიში მდებარე სახელმწიფო საწარმო Semiconductor Complex Limited-ში მომხდარი დამანგრეველი ხანძრის შემდეგ. მოგვიანებით, 1991 წლის ეკონომიკური ლიბერალიზაციის შემდეგ, ადგილობრივი წარმოებისადმი ენთუზიაზმი შესუსტდა. ჩიპების იმპორტი საზღვარგარეთიდან უფრო იაფად გახდა შესაძლებელი, მაშინ როდესაც ინდური საწარმოები მწირი სუბსიდიების, ბიუროკრატიული დაბრკოლებებისა და არასათანადო ინფრასტრუქტურის წინაშე აღმოჩნდნენ.

მიუხედავად იმისა, რომ წარმოება განწირულ საქმედ იქცა, ის, რაშიც ინდოეთმა უდიდეს წარმატებას მიაღწია, ჩიპების დიზაინი იყო. დიზაინი მიწოდების ჯაჭვის ყველაზე მეტად ინტელექტუალურად მომთხოვნი და მაღალი ღირებულების მქონე ეტაპია, ინდოეთში კი თავმოყრილია მსოფლიოს ჩიპების დიზაინის სპეციალისტების დაახლოებით 20 პროცენტი, რომლებიც ადგილობრივ გლობალური შესაძლებლობების ცენტრებში (GCCs) მუშაობენ. ინდოეთის ტექნოლოგიური ქალაქები — ბენგალურუ, ჰაიდარაბადი, ნოიდა და პუნე — ფლობენ უზარმაზარ საინჟინრო პოტენციალს, რომელიც R&D-ს უზრუნველყოფს ისეთი კომპანიებისთვის, როგორიცაა Intel, Qualcomm, Texas Instruments და NXP. მიწოდების ჯაჭვის ეს ნაწილი ინდოეთში ISM პოლიტიკამდე და რებრენდინგამდეც არსებობდა და წარმატებით ვითარდებოდა. 

რაც უნდა შთამბეჭდავად ჟღერდეს, მრავალეროვნული კომპანიებისთვის ჩიპების დაპროექტების და უცხოური მშობელი ფირმებისთვის პატენტების რეგისტრაციის ადგილობრივი შესაძლებლობები ერთი საკითხია, ხოლო შიდა წარმოებასა და დიზაინის საკუთრებაში წარმატების მიღწევა — სულ სხვა.

ISM 2.0 მიზნად ისახავს საკუთრების დეფიციტის აღმოფხვრას სრული ციკლის ინდური ნახევარგამტარული ინტელექტუალური საკუთრების (IP), სტარტაპებისა და დანერგვასთან დაკავშირებული საპროექტო წახალისების დაფინანსებით. ინტელექტუალურ საკუთრებაზე უფლებების უზრუნველსაყოფად, პოლიტიკა აწესებს პირობას, რომ ამ პროგრამის ფარგლებში მხარდაჭერილი სტრატეგიული მნიშვნელობის ჩიპების დიზაინები სახელმწიფო სააგენტოსთან თანასაკუთრებაში იქნება და ქვეყანაში დარჩება. თუმცა, ინტელექტუალური საკუთრების თანამფლობელობა ხშირად ართულებს ლიცენზირებას, შთანთქმებსა და ვენჩურულ დაფინანსებას, რაც fabless (უქარხნო) სტარტაპებს მასშტაბირებისთვის ესაჭიროებათ. სწორედ ამ სადავო პირობის შედეგებზეა დამოკიდებული, გადაიზრდება თუ არა ინდოეთის საპროექტო პოტენციალი ადგილობრივ ინდურ კომპანიებში. 

ISM 1.0-მა მაღალი შეფასება დაიმსახურა თავისი მიზნების ვადაზე ადრე მიღწევისთვის, რაც გამოიხატა 12 საწარმოო პროექტის, მათ შორის შეფუთვის ცხრა ობიექტის დამტკიცებით, თანაც იმ ფონზე, როდესაც ინდოეთის პირველი კომერციული fab-ის მშენებლობა უკვე მიმდინარეობს. მიღწევების მიუხედავად, ინდოეთი კვლავ ახორციელებს ჩიპების საწარმოო აღჭურვილობის 90 პროცენტზე მეტის იმპორტს. ამ ხარვეზის შესავსებად და ეკოსისტემის განსავითარებლად, ISM 2.0 ფისკალურ მხარდაჭერას სთავაზობს ნახევარგამტარული აღჭურვილობის, ქიმიკატების, აირებისა და ნედლეულის მწარმოებლებს.

აქ ასევე არსებობს გეოეკონომიკური ასპექტი, რომელსაც ისეთივე წონა აქვს, როგორც ადგილობრივი მფლობელობის არგუმენტს. იმ ფონზე, როდესაც ამერიკის შეერთებული შტატები, ევროკავშირი, იაპონია და სამხრეთ კორეა რისკების შემცირებას მიწოდების ჯაჭვების დივერსიფიკაციით ცდილობენ, რათა თავიდან აიცილონ ტაივანში გეოგრაფიული კონცენტრაცია და ჩინეთთან დაკავშირებული რისკები, ისეთი გლობალური მოთამაშეები, როგორებიცაა Micron და Applied Materials, ინვესტიციებს ინდოეთში ახორციელებენ. ისინი ინდოეთს მიწოდების ჯაჭვის ქსელში პოლიტიკურად უსაფრთხო კვანძად განიხილავენ.

ანალიტიკოსები მხარს უჭერენ იაპონიას, სამხრეთ კორეასა და ინდოეთს შორის ჩიპების სფეროში თანამშრომლობის გაძლიერებას, რათა წარმოებაში, ბაზრის სიდიდესა და სამუშაო ძალაში არსებული ურთიერთშემავსებელი ძლიერი მხარეების გამოყენებით დააბალანსონ შეერთებული შტატების მიერ ტარიფების გეოპოლიტიკურ ბერკეტად გამოყენება. რისკების დივერსიფიკაციაზე ორიენტირებულმა „ფრენდ-შორინგმა“ შესაძლოა სარგებელი მოუტანოს ინდოეთს, სანამ ჩინეთსა და აშშ-ს შორის დაძაბულობა ნარჩუნდება. მიუხედავად იმისა, რომ დაძაბულობის განმუხტვის შემთხვევაში ეს მოტივაცია შესაძლოა შესუსტდეს, უახლოეს მომავალში ამის არანაირი ნიშანი არ შეიმჩნევა. გარდა ამისა, ინდოეთი ნულოვანი ჯამის თამაშში არ იმყოფება; დღეს აშენებული თითოეული ქარხანა და მომარაგების ობიექტი აძლიერებს მის შიდა ბაზას, ხვალინდელი გეოეკონომიკური ცვლილებების მიუხედავად.

გამოწვევა, რომლის წინაშეც ახლა ინდოეთი დგას, სცილდება კაპიტალის განაწილების პრობლემას, როდესაც მთავრობა სუბსიდიებს სთავაზობს, ხოლო დაინტერესებული ჩიპების მწარმოებლები გარიგებას დებენ. ამოცანა მდგომარეობს ნახევარგამტარული დონის აღჭურვილობისა და სპეციალური ქიმიკატების მომწოდებელთა ადგილობრივი ბაზის შექმნაში, რასაც სჭირდება არაფორმალიზებული ცოდნა, მომწოდებლებთან იტერაციული ურთიერთობები და გრძელვადიანი კაპიტალი, რასაც თან უნდა ერთვოდეს სახელმწიფოს უწყვეტი მხარდაჭერა და არა მხოლოდ დაფინანსების ერთი ციკლი. სწორედ ასე შექმნეს ტაივანმა, სამხრეთ კორეამ და იაპონიამ საკუთარი ჩიპების ინდუსტრიები. 

ინდოეთს უკვე გააჩნია საპროექტო ტალანტი; ახლა მას სჭირდება ამ ნიჭის ინდური საკუთრების კომპანიებად გარდაქმნა და მომწოდებელთა იმ ბაზის აშენება, რომელიც მის ნახევარგამტარულ საწარმოებს (ფაბებს) აკლია. გლობალური რისკების შემცირებისა და შიდა ამბიციების ფონზე, ISM 2.0-ის ნამდვილი გამოცდა იმაში მდგომარეობს, რამდენად წარმატებით შეძლებს ინდოეთი საკუთარი ინტელექტუალური საკუთრების (IP) წილის გაზრდას და საწარმოებში ინდოეთში დამზადებული რესურსების წილის ზრდას. თუ ორივე მაჩვენებელი გაიზრდება, ინდოეთის ჩიპების ისტორია იქნება მისი სრული დამოუკიდებლობისკენ მიმართული ძალისხმევის შედეგი და არა სხვა ქვეყნების მიერ რისკების შემცირების თანამდევი პროდუქტი.