რამდენიმე წლიანი პაუზის შემდეგ, ქართულ მედიასივრცეში საჯარო პოლიტიკური დებატები გაიმართა. საუბრის თემა იყო „მმართველი პარტიის" მიერ დაანონსებული საკანონმდებლო ცვლილებები, რომელიც ოპოზიციის მკვეთრ კრიტიკას იწვევს. როგორია პირველი შტაბეჭდილებები და რამდენად ამართლების დებატების ამ ფორმატში გამართვა?

2 თებერვლის დებატების თემა იყო „ფინანსური გამჭვირვალობა თუ პოლიტიკური კონტროლი?". დებატები „რუსთავი 2"-ზე შედგა. მასში მონაწილეობა მიიღეს პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა, „ხალხის ძალის" წევრმა სოზარ სუბარმა, დიპლომატმა კოტე ჟღენტმა, ოპოზიციური პარტია „გირჩის" ლიდერმა იაგო ხვიჩიამ და „საქართველოს მწვანეთა მოძრაობის" ხელმძღვანელმა და გარემოს დაცვის ყოფილმა მინისტრმა, ნინო ჩხობაძემ.

არხმა განაცხადა, რომ „ორდღიანი მოლაპარაკების შემდეგ, გახარიას პარტიამ სატელევიზიო დებატებზე უარი განაცხადა".

პარტია „გახარია საქართველოსთვის" კი თავის მხრივ, დებატების შეთავაზებულ ფორმატს ფარსს, ხოლო პოლიტიკურ სუბიექტებს, რომლებიც დისკუსიაში მონაწილეობას დათანხმდნენ, სატელიტ პარტიებს უწოდებს.

პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილმა დებატებზე ყურადღება გაამახვილა იმაზე, რომ აღნიშნული კანონის მიღება გლობალური საკითხია და არა შიდა.

„რას ვხედავთ ჩვენ დღეს? წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგი მოშლილია, მიდის პირდაპირი ბრძოლა ამა თუ იმ სახელმწიფოს სულისთვის, ანუ მისი მმართველობისთვის; და ფული, გავლენები არის შესაძლებლობა ქვეყნების მმართველობაზე ზემოქმედების მოპოვებისა. სწორედ ეს არის სახელმწიფოს ფუნქცია, რომ დაიცვას საკუთარი სახელმწიფო, ხალხი სხვა ქვეყნების გავლენისგან იმ გეოპოლიტიკურ სიტუაციაში, რომელშიც ჩვენ ვართ.

„პარალელური დათვლის შედეგების გაყალბება - ეს იყო პირველი სიგნალი. აღმოჩნდა, რომ უცხოური დაფინანსებით შეიქმნა ქსელი, რომელიც იყვნენ ლოიალური არა საკუთარი სახელმწიფოს, არამედ დამფინანსებლის მიმართ", - განაცხადა პაპუაშვილმა.

იაგო ხვიჩია კი მიიჩნევს, რომ „ქართული ოცნების" რეალური მიზანი ფინანსური გამჭვირვალობა არ არის.

„ვხედავთ „ქართული ოცნების" მოქმედებებიდან, რომ მათი მიზანი გამჭვირვალობა არ არის, რადგან სადაც საჭიროა გამჭვირვალობა, იქ გამჭვირვალობისთვის არაფერს აკეთებენ.

„მთელი ეს კანონი მართლა იმ ფულზეა საუბარი, რომელიც ისედაც საჯარო იყო, რომელსაც წინასწარ განსაზღვრული მიზნები გააჩნია და მოდის, როგორც წესი, ჩვენი პარტნიორი ქვეყნებისგან, ვისთანაც ჩვენ მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, სტრატეგიული თანამშრომლობიდან დაწყებული, ევროინტეგრაციის პროცესში თანადგომით დამთავრებული, ერთად ვიყავით.

„მაგრამ, მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში, რაც ეს კანონი მიიღეს და არც მანამდე, ჩვენ არ გაგვიგია, რომ „ქართული ოცნება" ებრძოდა რუსულ ფულს.

„პირობითად, რუსეთიც ხომ გარეშე ქვეყანაა, ირანიც, ჩინეთიც, არაბეთიც - ამ ხალხის ფულების შესახებ ინფორმაცია ხომ არ გაგვიგია... რა, რუსები ჩვენთან ფულს არ აგზავნიან? არ აფინანსებენ ჩვენთან თავიანთ პროქსი ჯგუფებს, ან თავიანთი ინტერესები არ გააჩნიათ?",- თქვა ხვიჩიამ.

ნინო ჩხობაძის განცხადებით, კანონმა გავლენა უკვე მოახდინა.

„ჩვენ ვაპროტესტებდით გამჭვირვალობის შესახებ კანონს 2023 წელს და მაშინაც ვთქვით, რომ არასამთავრობო სექტორის ასეთი სტიგმატიზაცია სამოქალაქო საზოგადოებაში სერიოზულ პრობლემებს გამოიწვევდა. 2024 წელს კი პირველად დავეჯახეთ ამას და ვიცით, რომ სტიგმატიზაცია ნამდვილად გამოიწვია. ძალიან ბევრ ე.წ. უცხოური გავლენის შესახებ აგენტი დასახელდა საქართველოში და მე ვარ ერთ-ერთი, რადგან დავრეგისტრირდი კიდეც.

„გარკვეულად ჩვენ ვიგრძენით ის, რომ სერიოზული დისკრიმინაცია განიცადა სამოქალაქო სექტორმა. სამოქალაქო სექტორი, პირველ რიგში დემოკრატიის ატრიბუტია და თუ ჩვენ გვინდა, რომ ვიყოთ ღია საზოგადოება, რომელსაც ვდეკლარირებთ საკუთარ კონსტიტუციაში, ამ შემთხვევაში სამოქალაქო სექტორი უნდა არსებობდეს, თუ არადა ჩვენ მივიღებთ იმას, რაც გვქონდა დიდი ხნის განმავლობაში, კომუნისტური პარტიის დროს - დემოკრატიულ ცენტრალიზმს", - აცხადებს ნინო ჩხობაძე.

ამართლებს თუ არა ასეთი დებატები

ანალიტიკოს ზაალ ანჯაფარიძის შეფასებით შეიძლებოდა უკეთესი დებატების გამართვა, ოღონდ ერთი ერთზე.

„ჩემი აზრით, შესაძლებელი იყო უკეთესი დებატებიც ჩატრებულიყო.

• „ჩემთვის პირადად უფრო მისაღებია ერთი ერთზე დებატები, როცა აუდიტორიისთვის უფრო ადვილია აზრია გამოტანა მხარეთა პოზიციებზე, თუ რომელია მართალი, რომელს აქვს უპირატესობა და ა.შ.

„თუმცა, იმედია, სამომავლოდ დაიხვეწება და ერთი ერთზე დებატებს ვნახავთ", - განაცხადა ზაალ ანჯაფარიძემ „რეზონანსთან".

ანალიტიკოსი დავით ზურაბიშვილი კი დებატებს არასერიოზულად აღიქვამს.

„გუშინდელი დებატები არასერიოზული იყო და ამაზე მსჯელობაც არ ღირს, რადგან რეალური დებატები არ ყოფილა.

• პრაქტიკულად იქ ოპოზიციის ერთი წარმომადგენელი - იაგო ხვიჩია იყო. სოზარ სუბარი და კოტე ჟღენტი რომ ოპოზიციას წარმოადგენდნენ, ეს უფრო სასაცილოა.

აქედან გამომდინარე მე მიჭირს სერიოზულად შევაფასო", - განაცხადა დავით ზურაბიშვილმა „რეზონანსთან".