აშშ-ირანის ლუცერნის ტბის სამიტი დადებით და კონსტრუქციულ ატმოსფეროში ჩატარდა. მიღწეულია იმედისმომცემი პროგრესი, მათ შორის შემდგომი ტექნიკური მოლაპარაკებების მექანიზმის შექმნის კუთხით, - ამის შესახებ კატარისა და პაკისტანის ერთობლოვ განცხადებაშია აღნიშნული.
განცხადების თანახმად, ბურგენშტოკში, შვეიცარიაში დასრულდა ისლამაბადის ურთიერთგაგების მემორანდუმის ფარგლებში მაღალი დონის მოლაპარაკებების პირველი სესია, რომელშიც მონაწილეობა მიიღეს ირანის ისლამური რესპუბლიკის, ამერიკის შეერთებული შტატების და ორი შუამავალი მხარის - კატარის სახელმწიფოსა და პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკის წარმომადგენლებმა.
„მემორანდუმის საფუძველზე, მხარეები შეთანხმდნენ მაღალი დონის კომიტეტის შექმნაზე, რომელიც უზრუნველყოფს მედიაციაზე პოლიტიკურ ზედამხედველობას.
მთავარი მომლაპარაკებლები რეგულარულად წარუდგენენ ანგარიშს მაღალი დონის კომიტეტს და უხელმძღვანელებენ ბირთვულ, სანქციებზე ორიენტირებულ სამუშაო ჯგუფებს, ასევე მონიტორინგისა და დავების გადაწყვეტის ჯგუფს, რათა უზრუნველყონ მემორანდუმის ეფექტური განხორციელება და სხვა საკითხებზე.
მაღალი დონის კომიტეტი 60 დღის ვადაში საბოლოო შეთანხმების მიღწევის საგზაო რუკაზე შეთანხმდა, რაც საფუძველს ჩაუყრის შემდგომი ტექნიკური მოლაპარაკებების დაუყოვნებლივ დაწყებას", - აღნიშნულია განცხადებაში.
გარდა ამისა, მხარეებს შორის შეიქმნა საკომუნიკაციო ხაზი ურთიერთგაგების მემორანდუმის მე-5 პუნქტში მითითებული პერიოდისთვის, რათა თავიდან იქნას აცილებული ინციდენტები და არასწორი კომუნიკაცია კომერციული გემების ჰორმუზის სრუტეში უსაფრთხო გავლის მიზნით.
ასევე შეთანხმდნენ მხარეებსა და ლიბანის რესპუბლიკას შორის, მედიატორების ხელშეწყობით, კონფლიქტის მოგვარების უჯრედის შექმნაზე, ლიბანში სამხედრო ოპერაციების შეწყვეტის უზრუნველყოფის მიზნით.
„ტექნიკური მოლაპარაკებები კვირის დარჩენილი ნაწილის განმავლობაში ყველა საკითხზე გაგრძელდება. შუამავალი მხარეები გააგრძელებენ ყველაფრის გაკეთებას იმისათვის, რომ მოლაპარაკებები გაგრძელდეს კონსტრუქციულ ატმოსფეროში საბოლოო შეთანხმების მიღწევის მიზნით.
კატარის სახელმწიფო და პაკისტანის ისლამური რესპუბლიკა გამოხატავენ გულწრფელ მადლიერებას ამერიკის შეერთებული შტატების და ირანის ისლამური რესპუბლიკის მიმართ დიპლომატიისა და კონფლიქტის მშვიდობიანი გზით მოგვარებისადმი მათი მუდმივი ერთგულებისთვის. შუამავალი მხარეები აქებენ ძმურ და მეგობარ ქვეყნებს მიმდინარე მოლაპარაკებებში მათი მუდმივი მხარდაჭერისა და ღირებული წვლილისთვის", - აღნიშნულია განცხადებაში.
აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებების პირველი რაუნდის დასრულების შემდეგ „იქსზე" გამოქვეყნებულ პოსტში აბას არაღჩიმ განაცხადა, რომ „ირანისთვის მასშტაბური რეკონსტრუქციისა და განვითარების გეგმა დაიწყო".
არაღჩის თქმით, „პირველი რეალური გამოცდა" ლიბანში დეკონფლიქტაციის უჯრედი იქნება, რომლის შექმნაზეც, კატარისა და პაკისტანის თქმით, აშშ და ირანი შეთანხმდნენ და რომელიც ლიბანში სამხედრო ოპერაციების დასრულების უზრუნველყოფას შეუწყობს ხელს.
პირველი რაუნდის დასრულებას საერთაშორისო ურთიერთობების ანალიტიკოსები და რეგიონული ექსპერტები ფრთხილი ოპტიმიზმით, თუმცა ამავდროულად პრაგმატული სკეპტიციზმით აფასებენ. მიუხედავად იმისა, რომ ოფიციალური განცხადებები ძალიან პოზიტიურია, ექსპერტები ყურადღებას ამახვილებენ როგორც მიღწეულ ხელშესახებ პროგრესზე, ისე მოსალოდნელ დიდ რისკებზე.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ეს არ ყოფილა უბრალოდ „ფოტო-შესაძლებლობა" ან ზედაპირული დიალოგი. სამუშაო ჯგუფების და მაღალი დონის კომიტეტის შექმნა აჩვენებს, რომ მხარეებმა შექმნეს მყარი დიპლომატიური არქიტექტურა, რაც პროცესს მდგრადობას სძენს.
ანალიტიკოსების ნაწილი მაინც ფრთხილობს. ისინი აღნიშნავენ, რომ ნებისმიერმა მოულოდნელმა თავდასხმამ ახლო აღმოსავლეთში არამონაწილე აქტორების, მაგალითად, ისრაელის მემარჯვენე ფრთის ან რადიკალური პროირანული ჯგუფების მხრიდან შესაძლოა მომენტალურად ჩაშალოს ლუცერნის პროცესი. სტრუქტურის შექმნა ადვილია, მისი შენარჩუნება კი კრიზისის დროს უკიდურესად რთული.