
ირანმა ჰორმუზის სრუტეში გემს დაარტყა, რის გამოც ჩარჩენილი მეზღვაურების ევაკუაცია შეჩერდა, - ინფორმაციას სი-ენ-ენი" ავრცელებს. ამერიკელმა ოფიციალურმა პირმა მედიას განუცხადა, რომ გემს ირანული დრონით დაარტყეს, თუმცა დამატებითი დეტალები არ დაუკონკრეტებია.
თავდასხმამდე რამდენიმე საათით ადრე ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა განაცხადა, რომ გემებს უსაფრთხო გავლა მხოლოდ ირანის მარშრუტებით შეეძლებათ. აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია კი ამტკიცებს, რომ სრუტე თავისუფალი და გახსნილია.
თავდასხმამ გაეროს საერთაშორისო საზღვაო ორგანიზაცია აიძულა შეეწყვიტა მისია, რომელიც ომის დაწყების შემდეგ სპარსეთის ყურის რეგიონში ჩარჩენილი ასობით გემისა და 11 000-ზე მეტი მეზღვაურის ევაკუაციას ითვალისწინებს. მისია ვაშინგტონსა და თეირანს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმის ხელმოწერის შემდეგ დაიწყო.
ანალიტიკოსების აზრით, ეს თავდასხმა პირდაპირი დარტყმაა ვაშინგტონსა და თეირანს შორის მიღწეულ შეთანხმებაზე. ევაკუაციის მისიის შეჩერება აჩვენებს, რომ ორმხრივი ურთიერთგაგების მემორანდუმი პრაქტიკაში უმოქმედო აღმოჩნდა.
ექსპერტები აღნიშნავენ, რომ ირანი ამ ნაბიჯით დემონსტრაციულად უარს ამბობს საერთაშორისო შეთანხმებების დაცვაზე, როდესაც საქმე მის რეგიონულ ამბიციებს ეხება.
ირანის რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის განცხადება, რომ გემებს მხოლოდ „ირანული მარშრუტებით" შეუძლიათ გადაადგილება, ანალიტიკოსების მიერ აღიქმება როგორც მცდელობა, თეირანმა სრული მონოპოლია დააწესოს მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე მნიშვნელოვან საზღვაო არტერიაზე.
მათი აზრით, დრონით განხორციელებული თავდასხმა იყო არა მხოლოდ სამხედრო აქტი, არამედ მკაფიო სიგნალი - ირანი არ აღიარებს აშშ-ის პოზიციას სრუტის „თავისუფლებისა და ღიაობის" შესახებ და მზად არის ძალის გამოყენებით უკარნახოს პირობები საერთაშორისო საზოგადოებას.
ირანული მხარე და თეირანის პოზიციის მხარდამჭერი ანალიტიკოსები ამ მოვლენებს სრულიად განსხვავებული პრიზმიდან უყურებენ. მათი ნარატივი ძირითადად სუვერენიტეტის დაცვაზე, დასავლურ აგრესიაზე რეაგირებასა და რეგიონულ უსაფრთხოებაზე ფოკუსირდება.
ირანელი ანალიტიკოსები ამტკიცებენ, რომ ჰორმუზის სრუტე და სპარსეთის ყურე ირანის უშუალო უსაფრთხოების ზონაა. მათი თქმით, დონალდ ტრამპის ადმინისტრაციის განცხადებები სრუტის „თავისუფლებისა და ღიაობის" შესახებ არის დასავლეთის მცდელობა, შეინარჩუნოს სამხედრო კონტროლი რეგიონზე, რომელიც თეირანისგან ათასობით კილომეტრითაა დაშორებული.
ირანული მედია ხშირად უსვამს ხაზს, რომ ნებისმიერი უცხოური მისია რეგიონში ირანის ეროვნულ ინტერესებს უქმნის საფრთხეს. რაც შეეხება გაეროს მისიის შეჩერებას, ირანელი ანალიტიკოსები პასუხისმგებლობას თეთრ სახლს აკისრებენ. ისინი ამტკიცებენ, რომ აშშ-მა გამოიყენა ურთიერთგაგების მემორანდუმი, როგორც საფარველი რეგიონში საკუთარი სამხედრო და სადაზვერვო ყოფნის გასაძლიერებლად, რითაც თავადვე დაარღვია შეთანხმების სული. მათი თქმით, ევაკუაციის მისია რეალურად დასავლური ინტერესების გატარებას ემსახურებოდა და არა წმინდა ჰუმანიტარულ მიზნებს.