ავსტრალიაში 14 დეკემბერს ბონდი-ბიჩზე მომხდარი თავდასხმა და ინდოეთში 2025 წლის 10 ნოემბერს წითელ ფორტზე განხორციელებული თავდასხმა ცხადყოფს, თუ როგორ ხდება სოციალური მედიის პლატფორმების სისტემატური გამოყენება იარაღად ინდივიდების რადიკალიზაციისთვის ტერორისტული თავდასხმების მოსაწყობად. რეალობისგან შორს, ასეთი თავდასხმები შენიღბულია როგორც ინდივიდუალური მცდელობები, თუმცა ისინი სისტემატურად არის დაგეგმილი და ორგანიზებული. 

ყალბი ამბები, ნარატიული ომები და პროპაგანდა წარმოადგენს მძლავრ ინსტრუმენტებს, რომლებიც რელიგიის, სახელმწიფოს ან დისტოპიური დღის წესრიგის სახელით იზიდავს მოწყვლად, ფსიქიკურად გაუწონასწორებელ და ანტისოციალურ პირებს. ტერორიზმი ტრადიციულად ეყრდნობოდა ექსტრემისტული და ძალადობრივი იდეოლოგიების გავრცელებასთუმცა, თანამედროვე ტერორისტული ორგანიზაციები არა მხოლოდ იყენებენ იდეოლოგიურ განხეთქილებებს ან ლოგისტიკურ ქსელებს, არამედ იყენებენ მოწინავე ციფრულ ტექნოლოგიებს და მათ იარაღად აქცევენ. სოციალური მედიის მახასიათებლებმა — დაბალმა ფასმა, სისწრაფემ, დეცენტრალიზაციამ და ამავდროულად გლობალურმა კავშირმა — ტერორისტულ ორგანიზაციებს მისცა საშუალება გამოიყენონ იგი იდეოლოგიური პროპაგანდისთვის, გადაბირებისთვის, მობილიზაციისა და ტერორისტული აქტების აღსრულებისთვის. მიუხედავად იმისა, რომ სოციალური მედია შეიძლება დახასიათდეს როგორც ტერორიზმის ხელშემწყობი ფაქტორი და არა მისი მთავარი მამოძრავებელი ძალა, მისი როლი თანამედროვე ტერორისტულ ციკლში შეუძლებელია გადაფასდეს. 

სოციალური მედიის საშუალებით ექსტრემისტული იდეოლოგიის გავრცელება მასშტაბური რადიკალიზაციის მიზნით ხორციელდება ემოციური და ფსიქოლოგიური მანიპულაციის გამოყენებით. ამ მანიპულაციის საფუძველს ინდივიდუალური მოწყვლადობის გამოყენება წარმოადგენს. „ისლამური სახელმწიფო“ (IS), მისი მხარდამჭერები და სხვა მარგინალური ჯგუფები ამ კამპანიების სათავეში დგანან. გავრცელებული აზრის საწინააღმდეგოდ, IS არა მხოლოდ აქტიურია რეგიონში, არამედ ძლიერდება კიდეც.

რამდენიმე წლის წინანდელისგან განსხვავებით, ციფრული ოპერაციები წარმოადგენს IS-ის სტრატეგიის ბირთვს მისი იდეოლოგიური და ოპერატიული მიზნების წინ წასაწევად. ერაყსა და სირიაში მისი დაცემის შემდეგ, IS-მა უარი თქვა ე.წ. ხალიფატის კონცეფციაზე ტერიტორიული დაპყრობების მისაღწევად. ამის ნაცვლად, ის ახლა აფართოებს თავის იდეოლოგიურ გავლენას ონლაინ პროპაგანდისტული ქსელების მეშვეობით. ის იყენებს დაშიფრულ სოციალური მედიის შეტყობინებების პლატფორმებს თავისი ოპერაციების მხარდასაჭერად, მოწყვლადი და ხშირად გონებაარეული, გზააბნეული ახალგაზრდების მიზანში ამოღებით, რომლებიც ყველაზე აქტიურები არიან სოციალურ მედიაში და მიდრეკილნი არიან რადიკალიზაციისკენ. 

IS-ის მოქმედების მეთოდი (modus operandi) გარდაიქმნა „ჰიბრიდულ მოდელად“, რომლის ფარგლებშიც ის ოპერატიულ ავტონომიას გადასცემს ადგილობრივ ტერორისტულ ჯგუფებს, ამავდროულად ინარჩუნებს იდეოლოგიურ კონტროლსა და გარკვეულ ზედამხედველობას. 

ინდოეთის სუბკონტინენტი და უფრო ფართო ინდოეთის სუბკონტინენტი იმ რეგიონებს შორისაა, რომლებმაც ონლაინ რადიკალიზაციის კამპანიის ღრმა შედეგები იხილეს. 2024 წლისთვის IS-ის ონლაინ ქსელები გაფართოვდა და მოიცვა ისეთი ქვეყნები, როგორიცაა ინდოეთი და ბანგლადეში, რათა გავლენა მოახდინოს მოწყვლად მოსახლეობაზე უსაფრთხო საკომუნიკაციო არხების მეშვეობით. ინდოეთი სერიოზულად დაზარალდა სუბკონტინენტზე IS-ის რადიკალიზაციის გაფართოებით. პაკისტანში ბაზირებული ტერორისტული ორგანიზაციები, როგორიცაა The Resistance Front (Lashkar-e-Taiba-ს პროქსი), People’s Anti-Fascist Front (Jaish-e-Mohammad-ის პროქსი), ისევე როგორც IS, იყენებდნენ სოციალურ მედიას პროპაგანდისთვის. გარდა ამისა, ბანგლადეშში ისლამური რადიკალიზაცია გაიზარდა იუნუსის რეჟიმის პირობებში, რომელმაც გამოავლინა რბილი დამოკიდებულება, თუ არა ჩუმი ხელშეწყობა, რადიკალური ისლამური იდეოლოგიისა და უმცირესობების საწინააღმდეგო ორგანიზაციების მიმართ.

ტერორისტული ორგანიზაციები, როგორიცაა „ჯამაათ-ე-ისლამი“, ღრმად არიან შეჭრილი ბანგლადეშის საზოგადოებაში, რასაც ხელს უწყობდა და ხელს უწყობს პაკისტანის უწყებათაშორისი დაზვერვა (ISI). ავღანეთში, მას შემდეგ რაც თალიბანის მთავრობამ ქვეყანაზე კონტროლი დაამყარა, კვლავ გააქტიურდნენ „ისლამური სახელმწიფო – ხორასანის პროვინცია“ (ISKP) და „ალ-ქაიდა“. მთელი რეგიონი შეწუხებულია ტერორისტული ორგანიზაციების ონლაინ პროპაგანდით, რომლებიც ხშირად ფარულად მოქმედებენ და სოციალური მედიის პლატფორმების გამოყენებით თავიანთი მოქმედების მეთოდები (modus operandi) განაახლეს.

 გამოძიების თანახმად, ინდოეთში, წითელ ფორტზე თავდასხმაში მონაწილე ტერორისტები სოციალური მედიის გავლენის ქვეშ მოექცნენ და რადიკალიზდნენ. ვინაიდან ყველა დამნაშავე განათლებული იყო, ამას „თეთრსაყელოიანი ტერორიზმი“ ეწოდა. ტერორისტების რადიკალიზაციის გარდა, როგორც ჩანს, სოციალური მედიის პლატფორმებმა გადამწყვეტი როლი ითამაშეს თავდასხმის განხორციელებაშიც. 

მაგალითად, უსაფრთხო კომუნიკაციისთვის ტერორისტები ეყრდნობოდნენ შვეიცარიულ შეტყობინებების აპლიკაციას Threema. Threema ცნობილია თავისი კონფიდენციალურობის ძლიერი ფუნქციებით, მათ შორის ბოლოდან ბოლომდე დაშიფვრით, მეტამონაცემების შეუნახაობითა და შეტყობინებების ორივე მხარეს წაშლით. ამ მახასიათებლების გამო, სასამართლო ექსპერტ-გამომძიებლებისთვის რთულია კომუნიკაციის მთლიანი ჯაჭვის დადგენა. გარდა ამისა, ტერორისტები ინფორმაციის გასაზიარებლად ასევე იყენებდნენ „მკვდარი წერილის“ (dead drop) ფოსტას, რაც გულისხმობს ერთი და იმავე ანგარიშის გამოყენებას გაუგზავნელი ელფოსტის დასაწერად, რითაც მინიმალურ ციფრულ კვალს ტოვებდნენ. კიბერ-ტერორიზმი ეროვნული უსაფრთხოების კრიტიკულ საკითხად იქცა, განსაკუთრებით ინდოეთის ჯამუ და ქაშმირში, სადაც ბოლოდან ბოლომდე დაშიფრულმა შეტყობინებების პლატფორმებმა და ონლაინ რეკრუტირების კამპანიებმა ახალგაზრდების მნიშვნელოვანი ნაწილი ტერორისტულ ქსელებთან დააკავშირა. 

იგივე შეიძლება ითქვას ავსტრალიაში, ბონდი-ბიჩზე (Bondi Beach) მომხდარ თავდასხმაზე, რომლის დროსაც 15 ადამიანი დაიღუპა, როდესაც ორმა ტერორისტმა ხანუქას დღესასწაულზე ცეცხლი გახსნა. გავრცელებული ინფორმაციით, ტერორისტები თავდასხმამდე დაახლოებით ერთი თვით ადრე სამხრეთ ფილიპინებს ეწვივნენ.

ავსტრალიის საგამოძიებო სააგენტოს თანახმად, თავდამსხმელები დაკავშირებულნი არიან IS-თან და გაიარეს წვრთნა სამხრეთ ფილიპინებში, სადაც აბუ საიაფის (Abu Sayyaf) დაჯგუფება ხანგრძლივ ამბოხებულ კამპანიას აწარმოებს. ინდოეთში წითელ ფორტზე (Red Fort) თავდასხმაში მონაწილე ტერორისტების მსგავსად, ბონდი-ბიჩის (Bondi Beach) ტერორისტებმაც მიიღეს ონლაინ რადიკალიზაცია IS-ის პროპაგანდისტული მანქანისგან. ეს ინციდენტები ასევე აჩვენებს, თუ როგორ განვითარდნენ ტერორისტული მოდულები ტექნოლოგიური მიღწევების გამოსაყენებლად დაშიფრული, დეცენტრალიზებული შეტყობინებების პლატფორმების მეშვეობით.

რეგიონის ქვეყნები აცნობიერებენ უკონტროლო სოციალური მედიის პლატფორმების საფრთხეებს. ავსტრალიამ ახლახან შემოიღო ახალი კანონი ახალგაზრდების სოციალური მედიის ექსპლუატაციისგან დასაცავად. მალაიზიის Online Safety Act 2025 ძალაში შევიდა 2026 წლის 1 იანვრიდან. სინგაპურის Maintenance of Racial Harmony Bill, რომელიც 2025 წელს იქნა წარდგენილი, მიზნად ისახავს რასობრივ ნიადაგზე დაფუძნებული სიძულვილისა და განხეთქილების აღკვეთას, ხოლო ინდონეზიის 2024 წლის SAMAN System & Child Protection ითვალისწინებს დებულებებს მათ დასასჯელად, ვინც არ წაშლის ტერორიზმთან დაკავშირებულ კონტენტს მისი შეტყობინების შემდეგ. დებულებების გასაძლიერებლად კანონს ახლახან დაემატა ახალი თავი. მხოლოდ 2025 წელს ინდოეთმა დაბლოკა 9,845 URL, რომლებიც რადიკალიზაციასა და ტერორისტულ დღის წესრიგს უწევდნენ პროპაგანდას. 

ამ გამოწვევებთან უფრო სისტემურად და მტკიცედ გასამკლავებლად, რეგიონის ქვეყნებმა უნდა შეიმუშაონ რეგიონული მასშტაბის სამართლებრივი და კიბერუსაფრთხოების ჩარჩოები ამ საფრთხეებზე რეაგირებისთვის. გლობალურ დონეზე, თანამოაზრე ქვეყნებმა უნდა გააძლიერონ თანამშრომლობა ამ ტრანსნაციონალურ საფრთხეებთან (ტრანსსასაზღვრო დაფინანსება, კერძო სოციალური მედიის პლატფორმები და ა.შ.) გასამკლავებლად, სადაზვერვო და სამართალდამცავ უწყებებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავების გზით.