ინდოეთი გახდა მხოლოდ მეორე ქვეყანა ამერიკის შეერთებული შტატების შემდეგ, რომელიც ევროკავშირთან ფორმალური პარტნიორობის ამ დონით სარგებლობს

ოთხშაბათს ევროკავშირი და ინდოეთი შეთანხმდნენ ვაჭრობისა და ტექნოლოგიების სფეროში კავშირების გაღრმავებაზე, რის შედეგადაც ინდოეთი გახდა მხოლოდ მეორე ქვეყანა ამერიკის შეერთებული შტატების შემდეგ, რომელსაც ბრიუსელთან ფორმალური პარტნიორობის ასეთი დონე აქვს. ეს ურთიერთობა ჯერ კიდევ არ არის შედარებადი ევროკავშირის კავშირებთან ვაშინგტონთან, ხოლო ვაჭრობა ევროპასა და ინდოეთს შორის კვლავ გაცილებით მცირეა. თუმცა, ეს ნაბიჯი მკაფიო პოლიტიკურ გზავნილს ატარებს: ბრიუსელს სურს, რომ ინდოეთმა ბევრად უფრო დიდი როლი შეასრულოს მის მიწოდების ჯაჭვებში, ტექნოლოგიურ სექტორსა და ფართო ეკონომიკურ სტრატეგიაში. 

ოთხშაბათს ბრიუსელში გაიმართა ევროკავშირ-ინდოეთის ვაჭრობისა და ტექნოლოგიების საბჭოს მესამე შეხვედრა, რომელშიც მონაწილეობა მიიღო ინდოეთის სამმა მინისტრმა და ევროკომისიის სამმა წევრმა. ინდოეთს წარმოადგენდნენ საგარეო საქმეთა მინისტრი სუბრაჰმანიამ ჯაიშანკარი, ვაჭრობისა და მრეწველობის მინისტრი პიუშ გოიალი და ელექტრონიკისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების სახელმწიფო მინისტრი ჯიტინ პრასადა. ევროპულ დელეგაციას ხელმძღვანელობდნენ ჰენა ვირკუნენი, მაროშ შეფჩოვიჩი და ეკატერინა ზახარიევა.

საბჭო თავისთავად ახალი არ არის. ის 2022 წელს ევროკომისიის პრეზიდენტმა ურსულა ფონ დერ ლაიენმა და ინდოეთის პრემიერ-მინისტრმა ნარენდრა მოდიმ დააფუძნეს. თუმცა, ოთხშაბათს ორივე მხარე შეთანხმდა, რომ წლის ბოლომდე მისი როლი გააფართოონ. ის რჩება ინდოეთის ერთადერთ სავაჭრო და ტექნოლოგიურ საბჭოდ სხვა ქვეყანასთან ან ბლოკთან, ხოლო ევროკავშირისთვის ეს მხოლოდ მეორეა 2021 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებთან შექმნილი საბჭოს შემდეგ. მხოლოდ ესეც კი აჩვენებს, რამდენად მნიშვნელოვნად მიიჩნევს ბრიუსელი ნიუ-დელისთან ურთიერთობას. 

ახალი გეგმები მოიცავს მოლაპარაკებების დაწყებას ინდოეთის მონაწილეობაზე კვლევით პროგრამაში Horizon Europe, ელექტრომობილების დამტენი ტექნოლოგიების ერთობლივი ცენტრის შექმნას, მაღალტექნოლოგიური სტარტაპების ალიანსის ჩამოყალიბებას და თანამშრომლობის გაფართოებას ნახევარგამტარების, ხელოვნური ინტელექტის, სუპერკომპიუტერების, კვანტური ტექნოლოგიისა და 6G ქსელების მიმართულებით. მხარეები ასევე შეთანხმდნენ უფრო მჭიდრო თანამშრომლობაზე ფარმაცევტული პროდუქტების, საკვებისა და ენერგიის მიწოდების ჯაჭვებთან დაკავშირებით.

ჯაიშანკარმა განაცხადა, რომ პარტნიორობა მიზნად ისახავდა ეკონომიკური უსაფრთხოების გაუმჯობესებას წარმოების დივერსიფიკაციისა და ბაზრების უფრო მეტად პროგნოზირებადობის გზით. მან გააფრთხილა მხარეები მცირე რაოდენობის საწარმოო ცენტრებზე ზედმეტად დამოკიდებულების შესახებ და მოუწოდა უფრო მტკიცე და საიმედო მიწოდების ჯაჭვების შექმნისკენ. მიუხედავად იმისა, რომ მას ჩინეთი სახელით არ უხსენებია, გზავნილი ნათელი იყო. 

გოიალმა 2026 წელი ინდოეთსა და ევროკავშირს შორის ურთიერთობებისთვის „ისტორიულ წლად“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ საბჭო პარტნიორობის „მნიშვნელოვან საყრდენად“ იქცა. შეფჩოვიჩმა განაცხადა, რომ თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმება, რომელიც ორივე მხარის იმედით 2027 წელს შევა ძალაში, იქნებოდა „ნამდვილი გარდამტეხი მომენტი“. ვირკუნენმა აღნიშნა, რომ პრიორიტეტი უსაფრთხო და საიმედო ტექნოლოგიების ერთობლივი განვითარება იყო.

ინდოეთი კვლავ ევროკავშირის საქონლით ვაჭრობის მხოლოდ 2.3%-ს შეადგენს, თუმცა მათ შორის ვაჭრობა ბოლო ათწლეულის განმავლობაში თითქმის 84%-ით გაიზარდა. ბრიუსელი დღევანდელ სავაჭრო მაჩვენებლებს მიღმა იყურება და ყურადღებას ამახვილებს ინდოეთის მზარდ ინდუსტრიულ ძლიერებაზე, მრავალრიცხოვან მოსახლეობასა და სტრატეგიულ პოზიციაზე, როგორც ქვეყანაზე, რომელიც ინარჩუნებს დამოუკიდებლობას ვაშინგტონისგან, პეკინისგან და მოსკოვისგან. 

ევროკავშირი ფსონს ჩამოდის იმაზე, რომ ინდოეთი მისი მომავალი ეკონომიკური სტრატეგიის ერთ-ერთი მთავარი საყრდენი გახდება. ეს ბრიუსელის ერთ-ერთი უმსხვილესი დიპლომატიური და კომერციული ინვესტიციაა ბოლო წლების განმავლობაში. ეს ნაბიჯი ასევე ასახავს უფრო ფართო აღიარებას იმისა, რომ გლობალური ეკონომიკა აღარ შეიძლება მხოლოდ ტრანსატლანტიკური ურთიერთობის გარშემო ტრიალებდეს. ინდოეთი პარტნიორობას უერთდება არა როგორც უმცროსი მოკავშირე, არამედ როგორც წამყვანი სახელმწიფო საკუთარი ინტერესებით. ის, თუ როგორ მართავს ორივე მხარე ამ განსხვავებულ ინტერესებს, განსაზღვრავს ურთიერთობის მომავალს.