თამარ ურუშაძე
03.05.2014

სპეციალისტები ერთხმად აღიარებენ, რომ ადამიანის სრულფასოვანი ცხოვრებისთვის ძალიან დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ძილს. ძილის რეჟიმის დარღვევა საკმაოდ სერიოზული პათოლოგიაა, რომელიც მთელ რიგ ფსიქოლოგიურ პრობლემებს იწვევს. დეტალურად ამ თემასთან დაკავშირებით გვესაუბრება თბილისის ერთ-ერთი კლინიკის ნევროლოგიის სამსახურის უფროსი გიორგი ლაჭყეპიანი.

"ყველა ადამიანში შინაგანად არსებობს ბიოლოგიური საათი, ანუ, ჩვენი ორგანიზმი განწყობილია იმისთვის, რომ გარკვეული დრო იყოს აქტიური, შეასრულოს სხვადასხვა სამუშაო, მისი ფუნქციონირება იყოს სრულყოფილი და გარკვეული დრო უნდა მოხმარდეს ამ დახარჯული ენერგიის აღდგენას, რისი საუკეთესო საშუალებაა ძილი.

"ბიოლოგიური საათი ეყრდნობა დღის და ღამის მონაცვლეობას. დღე ჩვენს ორგანიზმში მცირდება ისეთი ნივთიერებების გამოყოფა, რომელიც ხელს უწყობს დაძინებას (მაგალითად, ძილის ჰორმონი მელატონინი), ხოლო ღამით პირიქით აქტიურდება და დაძინების სურვილს გვიჩენს და შესაბამისად, ძილი არის მოწესრიგებული, სრულფასოვანი და ღრმა", - განაცხადა გიორგი ლაჭყეპიანმა.

მისივე თქმით, ჩვენ თუ ვეწინააღმდეგებით ბიოლოგიურ საათს, რომელიც გვეუბნება, რომ დღის აქტიურ მონაკვეთში უნდა ვიყოთ აქტიურები და ბნელ მონაკვეთში უნდა დავიძინოთ, სწორედ ამ დროს იწყება ძილის დარღვევა, რომელიც საკმაოდ სერიოზული პათოლოგიაა.

"სრულფასოვანი ძილი საჭიროა იმისთვის, რომ ჩვენი თვითშეგრძნება იყოს კარგი, ვიყოთ დასვენებული, ენერგიით სავსე, შევძლოთ დაკისრებული მოვალეობების და შრომითი ფუნქციების შესრულება. სწორედ ამ ყველაფრის უნარს აქვეითებს უძილობა, იწყება ფსიქიკური დარღვევებიც. სწორედ ამიტომ, საჭიროა მოიწესრიგოთ ძილი, რათა არ შეუქმნათ სერიოზული პრობლემები თქვენს ჯანმრთელობას", - განაცხადა გიორგი ლაჭყეპიანმა.

ძილის ხანგრძლივობის ნორმა ბავშვთა, მოზარდთა და უფროს ასაკში განსხვავებულია. ზოგადად კი, ადამიანი სიცოცხლის საშუალოდ 27 წელს ძილში ატარებს.

სპეციალისტების თქმით, ახალშობილებს და ჩვილებს დიდხანს, დღე-ღამეში დაახლოებით 16 საათი სძინავთ. 10-13 წლის მოზარდისთვის ძილის საშუალო ხანგრძლივობა 10 საათია, მოზრდილებისთვის კი - 7-8 საათი. 50 წლის შემდეგ ძილის ხანგრძლივობა მცირდება, საშუალოდ 5.5-6 საათს შეადგენს.

"რაც უფრო მცირე ასაკისაა ბავშვი, მით უფრო ხანგრძლივად სძინავს. ასაკის მატებასთან ერთად, ძილზე მოთხოვნილება მცირდება. ასაკოვან ადამიანებს 5-6 საათი ჰყოფნით, რადგან მათი ნივთიერებათა ცვლა შეცვლილია, ენერგიის ხარჯვა, კალორიების წვა უფრო ნელი ტემპით მიმდინარეობს და ამიტომ აღდგენისთვისაც ნაკლები დროა სჭირდებათ", - განაცხადა გიორგი ლაჭყეპიანმა.

მისი თქმით, არსებობს სხვადასხვა მიზეზები, რომლებიც ხელს უწყობს ძილის რეჟიმის დარღვევას.

"პირველ რიგში, თუ საქმე არ გვაქვს სომატურ დაავადებებთან (მაგალითად, კუჭის ტკივილი, რომელიც შეიძლება არ აძინებდეს ადამიანს), მაშინ ძილის რეჟიმის დარღვევის მთავარი მიზეზი არის "ძილის ჰიგიენის" არდაცვა, რომელშიც გარკვეული წესები შედის:

"- აუცილებელია დღის განმავლობაში ზომიერი ფიზიკური დატვირთვა. რათა ადამიანი ფიზიკურად დაიღალოს. მაგრამ ეს არავითარ შემთხვევაში არ უნდა ხდებოდეს უშუალოდ დაძინებამდე. ნებისმიერი ფიზიკური დატვირთვა, იქნება ეს უბრალოდ ფეხით სიარული, სპეციალური ვარჯიში, ცურვა თუ რაიმე სხვა, დაძინებამდე 3 საათით ადრე უნდა შესრულდეს.

"- დაძინებამდე 2 საათით ადრე არ შეიძლება საკვების მიღება. შეიძლება ადამიანმა ვერ იგრძნოს და იმწუთში კარგად დაეძინოს, რადგან კარგად დანაყრდა და შიმშილის გრძნობა არ აწუხებს, მაგრამ ღამით აუცილებლად გაეღვიძება და მისი ძილი იქნება ზედაპირული და მშფოთვარე.

"- საღამოს არ არის მიზანშეწოლილი შხაპის მიღება. შხაპი უნდა მიიღოთ დილით. საღამოს კარგია აბაზანის მიღება. აბაზანა ხელს უწყობს დაძინებას, შხაპი კი - პირიქით", - ამბობს სპეციალისტი.

უძილობის დროს ადამიანები ცდილობენ, მარტივად მოაგვარონ პრობლემა და მიმართავენ თვითნებურ მედიკამენტოზურ მკურნალობას და იღებენ დიდი დოზით საძილე საშუალებებს, რაც, ლაჭყეპიანის თქმით, მიუღებელი და არასწორი ქმედებაა.

"იმ ადამიანების რაოდენობა, რომლებიც სახლის პირობებში თვითნებურად იღებენ საძილე საშუალებებს, განუზომლად დიდია. ჩემთან მოსული პაციენტებიდან თითქმის ყველას ჩატარებული აქვს თვითმკურნალობა საძილე პრეპარატებით", - ამბობს გიორგი ლაჭყეპიანი და დასძენს, რომ მსგავსი პრეპარატების გამოყენება იწვევს მასზე დამოკიდებულებას და მიჩვევას.

"ამით ადამიანები იმას კი აღარ ცდილობენ, რომ დაიცვან ძილის ჰიგიენის მოთხოვნები, არამედ მარტივ გამოსავალს პოულობენ - აღარ ვარჯიშობენ; როცა უნდათ, საკვებს და შხაპს მაშინ მიიღებენ; საღამოს დალევენ 1 აბს და დაიძინებენ. თანდათან ორგანიზმი ეჩვევა, აღარ მოქმედებს ეს 1 აბი და იწყება დოზის თანდათან უსასრულოდ გაზრდა", - ამბობს ლაჭყეპიანი.

მოწესრიგებული ძილისთვის დიდი მნიშვნელობა ენიჭება ზომიერ ფიზიკურ დატვირთვას და კვებას.

"ფიზიკური დატვირთვა ასაკის მიხედვით სხვადასხვაა. შეიძლება იყოს უბრალოდ ფეხით სიარული - ნელი ან სწრაფი ტემპით, სირბილი, ცურვა, სპეციალური ვარჯიშები და სხვა. მთავარია, ისეთი ვარჯიში მოირგოს, რაც მას სიამოვნებას მიანიჭებს, არავითარ შემთხვევაში ძალდატანება არ შეიძლება", - აცხადებს სპეციალისტი.

მისივე თქმით, სპეციალური დღის რაციონი და განსაკუთრებული საკვები იმისათვის, რომ ძილი გაიუმჯობესო, არ არსებობს. კარგია, თუ მიიღებთ ავოკადოს, რადგან ის მდიდარია "ბე" ჯგუფის ვიტამინებით და ფოლიუმის მჟავით, რომელთა დახმარებითაც ორგანიზმი გამოიმუშავებს "ძილის ჰორმონს" - მელატონინს.

აგრეთვე, კარგია ბანანი. ის შეიცავს "ნატურალურ საძილე საშუალებას" - ტრიპტოფანს. ნერვულ სისტემაზე მისი მოქმედება უზრუნველყოფს მშვიდ, უშფოთველ ძილს. ერიდეთ ძილის წინ ცხარე საკვების მიღებას. ის ზრდის მადას და აუმჯობესებს საჭმლის მონელებას, რის შედეგად წარმოშობილი შიმშილის გრძნობა აძნელებს დაძინებას.

შოკოლადი ძლიერ აღაგზნებს ცენტრალურ ნერვულ სისტემას, აღგზნებული ნერვული სისტემით კი ძილი შეუძლებელია. ამიტომ არ შეიძლება ღამით მისი მიღება, ისევე, როგორც ყავის, ჩაის, მატონიზირებელი სასმელების. რადგან, ისინი შეიცავს კოფეინს.

გავრცელებული სტერეოტიპი, რომ ესა თუ ის კონკრეტული ძილის პოზები მეტად სასარგებლოა ადამიანისთვის, სიმართლეს არ შეესაბამება. ჯანმრთელ ადამიანს ძილის პოზების შერჩევა არ სჭირდება. ეს ხდება იმ შემთხვევაში, თუ საქმე გვაქვს სხვადასხვა დაავადებასთან. მაგალითად, გულის უკმარისობის, სუნთქვის უკმარისობის, ძილის აპნოეს დროს. ძილის აპნოე არის ზედა სასუნთქ გზებთან დაკავშირებული ძილის დარღვევა, როდესაც ადამიანი ძილის დროს წყვეტს სუნთქვას. აპნოედ მიიჩნევა სუნთქვის შეწყვეტის ისეთი პერიოდი, რომელიც 10 წამის ან მეტი დროის განმავლობაში გრძელდება.

რას გვირჩევენ სპეციალისტები

- არ არის რეკომენდებული ძალიან რბილ საწოლზე დაძინება. მაგრამ არც იმდენად მყარი უნდა იყოს, რომ შეგაწუხოთ და ვერ დაიძინოთ.

- ძალიან მაღალი ბალიში არ ვარგა, რადგან გარკვეულ პოზიციას აძლევს კისერს და თავს. აგრეთვე, არღვევს სისხლის მიმოქცევას, ხდება სუნთქვის გაძნელება, როცა ძალიან მოხრილია ადამიანი. ამიტომ სჯობს საშუალო ზომის ბალიშზე დაიძინოთ.

- დაძინებამდე ფიზიკური დატვირთვის შუალედი უნდა შეადგენდეს 3 საათს მაინც.

- საკვები მიიღეთ დაძინებამდე 2 საათით ადრე.

- ძილის წინ კარგია და აუცილებელიც ოთახის განიავება. ყურადღება მიაქციეთ, რომ ოთახის ტემპერატურა 18-20 გრადუსის ფარგლებში იყოს.

- იდეალურია სეირნობა ძილის წინ. ექიმები უსაფუძვლოდ როდი ურჩევენ ქრონიკული უძილობით გატანჯულ პაციენტებს ძაღლის ყოლას - ძაღლს განსაზღვრული რეჟიმი სჭირდება, მათ შორის სახლიდან გაყვანა დილა-საღამოს. ეს მის პატრონსაც გარკვეულ რეჟიმში ყიფნას აიძულებს, რაც მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობაზე სასიკეთოდ აისახება.

- თუ რამით ხართ გაღიზიანებული და შფოთავთ, დალიეთ ერთი ჭიქა თბილი თაფლიანი რძე.

- ძილის დროს ჩაიცვით ნატურალური ქსოვილისგან დამზადებული ღამის პერანგი ან პიჟამა.

ყველა ახალი ამბის ნახვა შეგიძლიათ ამ ბმულზე

საინტერესო ვიდეოები შეგიძლიათ იხილოთ რუბრიკაში "ყველა ვიდეო"

ბოლო ამბების ნახვა შეგიძლიათ ამ ბმულზე

ლიცენზია
დატოვე კომენტარიკომენტარები (0)
ჩაწერა სახელი

Copyright © 2006-2020 by Resonance ltd. . All rights reserved
×